BÖYÜK QAFQAZIN CƏNUB YAMACINDA RELYEFİN MÜHÜT ƏMƏLƏGƏTİRİCİ FUNKSİYASI HAQQINDA (ŞİNÇAY VƏ GİRDİMAN ÇAYLARI ARASI)

Abstract

Rel­ye­fin mü­hit əmə­lə­gə­ti­ri­ci funk­si­ya­sı, əsa­sən onun tə­bii və ant­ro­po­gen land­şaft­la­rın dif­fe­ren­sia­si­ya­sı­nı, ha­va­nın tem­pe­ra­tu­ru­nu, rü­tu­bə­ti­ni, tor­paq-bit­ki ör­tü­yü­nü, üz­vi və mi­ne­ral mad­də­lə­rin pay­lan­ma­sı­nı, fi­zi­ki-coğ­ra­fi sə­ciy­yə­si­ni şərt­lən­di­rən baş­lı­ca amil ol­ma­sı ilə əla­qə­dar­dır. Rel­ye­fin, eko­sis­tem­lə­rin tə­məl ün­sü­rü­nü təş­kil et­mə­si mü­hüm rek­rea­si­ya eh­ti­yat­la­rı­na və es­te­tik po­ten­sia­la ma­lik ol­ma­sı, geo­mor­fo­lo­ji tə­bi­ət abi­də­lə­ri­nin tu­riz­min, xü­su­si­lə də eko­tu­riz­min və geo­tu­riz­min in­ki­şa­fın­da mü­hüm əhə­miy­yət kəsb et­mə­si  haq­qın­da­kı fi­kir­lər də nə­zə­rə alı­na­raq onun mü­hit əmə­lə­gə­ti­ri­ci funk­si­ya­ya ma­lik ol­ma­sı kon­sep­si­ya­sı irə­li sü­rül­müş­dür. Bu ba­xım­dan Bö­yük Qaf­qa­zın cə­nub ya­ma­cı­nın mü­rək­kəb tə­bii şə­rai­tə, özü­nə­məx­sus geo­mor­fo­lo­ji qu­ru­lu­şa ma­lik ol­ma­sı­nı, öl­kə­mi­zin ən in­ten­siv məs­kun­la­şan əra­zi­lə­rin­dən bi­ri­ni təm­sil et­mə­si­ni və son il­lər­də rek­rea­si­ya ba­xım­dan in­ten­siv mə­nim­sə­nil­mə­si­ni nə­zə­rə ala­raq mə­qa­lə­də rel­ye­fin mü­hit əmə­lə­gə­ti­ri­ci funk­si­ya­sı­nı bu əra­zi tim­sa­lın­da təd­qiq et­mi­şik.