COĞRAFİ FİKİR TARİXİ VƏ TOPONİMİKA ELMİNİN NAİLİYYƏTLƏRİ HAQQINDA TƏHLİL

Abstract

Coğ­ra­fi­ya el­min ta­ri­xi­ni bil­mə­dən, onun keç­di­yi yol­lar haq­qın­da mə­lu­mat­la­rı əl­də et­mə­dən gə­lə­cə­yi mü­əy­yən­ləş­dir­mək müm­kün de­yil. El­min ön­cə­ki ta­ri­xi­nin təd­qi­qi və də­rin­dən təh­li­li isə keç­miş­lə müa­sir döv­rü bağ­la­yan kör­pü­dür. Bu ba­xım­dan mə­qa­lə­də, XX əs­rin əv­vəl­lə­ri­nə qə­dər Azər­bay­can əra­zi­si­nin coğ­ra­fi­ya­sı­nın öy­rə­nil­mə ta­ri­xi­nə, coğ­ra­fi şə­rai­tin tə­ka­mü­lü­nə, öl­kə­miz haq­qın­da klas­sik fi­kir­lə­rin ta­ri­xi­nə da­ir məq­səd­li və xü­su­si təd­qi­qat­lar və təh­lil­lər apa­rıl­ma­mış­dır. Bu gün res­pub­li­ka­da əl­də edil­miş el­mi-tex­ni­ki nai­liy­yət­lə­rə, coğ­ra­fi­ya el­mi­nin di­na­mik in­ki­şaf ta­ri­xi­nə nə­zər sal­maq­la onun han­sı bə­sit tə­səv­vür­lər­dən baş­la­ya­raq fоrma­laş­ma­sı­nı, in­di­ki kos­mik və konst­ruk­tiv sə­viy­yə­yə çat­ma­sı və hə­ya­tı­mız­da qlo­bal və eko­ant­ro­po­gen prob­lem­lə­rin həl­lin­də mü­hüm rol oy­na­ma­sı­nı tə­səv­vür et­mək çə­tin de­yil. Azər­bay­can­da coğ­ra­fi­ya el­mi­nin in­ki­şa­fın­da iş­ti­rak et­miş di­gər elm­lə­rin nü­ma­yən­də­lə­ri də öz tət­bi­qi və nə­zə­ri töh­fə­lə­ri­ni bu və ya di­gər də­rə­cə­də ver­miş­lər ki, bü­tün bun­lar əsər­də sis­tem­li şə­kil­də təh­lil edi­lə­rək şərh edil­miş­dir.