Retrybutywizm, utylitaryzm, abolicjonizm. O modelach polityki kryminalnej słów kilka

Abstract

Na gruncie nauk penalnych od stulecia toczy się debata nad zjawiskiem przestępczości i jego zwalczaniem. Newralgicznym elementem dyskusji filozofów prawa karnego niezmiennie pozostaje uzasadnienie i rola kary, rozpatrywanej przez pryzmat narzędzia do egzekucji aprobowanych społecznie norm i zasad. Dziedziną, która odpowiada za kształtowanie stanu prawnego i podejmowanych przez instytucje wymiaru sprawiedliwości działań w tym zakresie pozostaje polityka kryminalna. W jej obrębie są wyróżnione trzy wiodące modele penalizacyjne: retrybutywny, utylitarny oraz abolicyjny. Celem niniejszego artykułu jest ich charakterystyka, ze szczególnym uwzględnieniem kluczowych założeń, relacji sprawca–pokrzywdzony oraz mankamentów koncepcji karania.