Badania świadectw żydowskich związanych z Karnym Obozem Pracy Treblinka I przynoszą nieznaną szerzej historię tego ośrodka. Zmierza ona do postawienia nowych pytań badawczych związanych z jego charakterem i funkcją w kontekście umiejscowionego w pobliżu obozu zagłady Treblinka II. Już w latach sześćdziesiątych wskazywano, że Treblinka I nie była obozem pracy, lecz obozem koncentracyjnym, w którym realizowano zagładę ludności żydowskiej, przeprowadzano selekcje, a więźniów mordowano ze szczególnym okrucieństwem. Artykuł zarysowuje tę perspektywę, a także przybliża dzieje obozowej żydowskiej konspiracji, nieudaną próbę wywołania buntu oraz masakrę tych, którzy przetrwali w obozie do końca lipca 1944 r.
{"title":"Karny Obóz Pracy Treblinka I w świetle relacji żydowskich","authors":"M. Kowalski","doi":"10.32927/zzsim.935","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.935","url":null,"abstract":"Badania świadectw żydowskich związanych z Karnym Obozem Pracy Treblinka I przynoszą nieznaną szerzej historię tego ośrodka. Zmierza ona do postawienia nowych pytań badawczych związanych z jego charakterem i funkcją w kontekście umiejscowionego w pobliżu obozu zagłady Treblinka II. Już w latach sześćdziesiątych wskazywano, że Treblinka I nie była obozem pracy, lecz obozem koncentracyjnym, w którym realizowano zagładę ludności żydowskiej, przeprowadzano selekcje, a więźniów mordowano ze szczególnym okrucieństwem. Artykuł zarysowuje tę perspektywę, a także przybliża dzieje obozowej żydowskiej konspiracji, nieudaną próbę wywołania buntu oraz masakrę tych, którzy przetrwali w obozie do końca lipca 1944 r.","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"180 2 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"123573113","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Autorka omawianej książki przebadała drogi, którymi docierały do warszawskiego getta wiadomości o tym, co się dzieje za murami – bezpośrednio oraz na frontach drugiej wojny światowej. Jest to oczywiście temat bardzo ważny, a dotychczas rzadko przyciągający historyków. Recenzenta zainteresowało jednak pytanie o to, jakie sprawy, które często trafiają na warsztat historyków, mogą być oświetlone przez skrajne sytuacje gettowe. Są one bardzo różnorodne, poczynając od tytułowego rozchodzenia się wiadomości w różnych społeczeństwach i warunkach. Także na przykład analizowanie docierających wiadomości przez pryzmat minionych, znanych społeczności doświadczeń historycznych
{"title":"Studium casusu (nawet jeśli niezwykłego), czy kulturowej historii powszechnej? Maria Ferenc, „Każdy pyta, co z nami będzie”. Mieszkańcy getta warszawskiego wobec wiadomości o wojnie i Zagładzie, Warszawa: ŻIH, 2021, 528 s.","authors":"M. Kula","doi":"10.32927/zzsim.974","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.974","url":null,"abstract":"Autorka omawianej książki przebadała drogi, którymi docierały do warszawskiego getta wiadomości o tym, co się dzieje za murami – bezpośrednio oraz na frontach drugiej wojny światowej. Jest to oczywiście temat bardzo ważny, a dotychczas rzadko przyciągający historyków. Recenzenta zainteresowało jednak pytanie o to, jakie sprawy, które często trafiają na warsztat historyków, mogą być oświetlone przez skrajne sytuacje gettowe. Są one bardzo różnorodne, poczynając od tytułowego rozchodzenia się wiadomości w różnych społeczeństwach i warunkach. Także na przykład analizowanie docierających wiadomości przez pryzmat minionych, znanych społeczności doświadczeń historycznych","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"10 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"128360186","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Czy stosunki polsko-żydowskie są historią Żydów w Polsce? Recenzja: Audrey Kichelewski, Ocalali. Żydzi polscy po Zagładzie, tłum. Natalia Krasicka, Katarzyna Marczewska, Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny, 2021, 396 s.","authors":"Kamil Kijek","doi":"10.32927/zzsim.984","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.984","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"129417291","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Publikacja, oparta między innymi na wspomnieniu Jadwigi Lorii, dotyczy aresztowania w Warszawie w 1943 r. działaczki socjalistycznej Anny Golde. Ukrywała się po aryjskiej stronie i została wydana przez swojego partnera, aresztowano ją i rozstrzelano. Autor ustala okoliczności tej zbrodni na tle działalności konspiracyjnej jej byłego męża, Zbigniewa Mitznera
{"title":"Osaczona. Wokół aresztowania Anny Golde","authors":"Piotr Mitzner","doi":"10.32927/zzsim.972","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.972","url":null,"abstract":"Publikacja, oparta między innymi na wspomnieniu Jadwigi Lorii, dotyczy aresztowania w Warszawie w 1943 r. działaczki socjalistycznej Anny Golde. Ukrywała się po aryjskiej stronie i została wydana przez swojego partnera, aresztowano ją i rozstrzelano. Autor ustala okoliczności tej zbrodni na tle działalności konspiracyjnej jej byłego męża, Zbigniewa Mitznera","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"48 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"133438755","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Na przykładzie pięciu biografii polskich Żydów autor analizuje w artykule motywy i drogi ucieczki przed Niemcami. Za podstawę źródłową posłużyły dzienniki, listy, wspomnienia, wczesne relacje i wywiady. Na podstawie analizy motywów i okoliczności ucieczek zostały ze sobą porównane dwa etapy: pierwszy, tuż po rozpoczęciu niemieckiej i sowieckiej okupacji Polski we wrześniu 1939 r., drugi, następujący po niemieckiej inwazji na Związek Radziecki w czerwcu 1941 r. Z porównania tego wynika, że mimo wielu różnic dominują podobieństwa dotyczące okoliczności ucieczek. W obydwu przypadkach o życiu i śmierci decydowały: czas ucieczki, geograficzna bliskość linii frontu, zasoby finansowe, czynniki rodzinne towarzyszące podejmowaniu decyzji, a także wiek oraz płeć.
{"title":"Kto, kiedy i dlaczego? Ucieczki polskich Żydów przed Niemcami do Związku Radzieckiego jesienią 1939 i latem 1941 r. w perspektywie porównawczej","authors":"Markus Nesselrodt","doi":"10.32927/zzsim.954","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.954","url":null,"abstract":"Na przykładzie pięciu biografii polskich Żydów autor analizuje w artykule motywy i drogi ucieczki przed Niemcami. Za podstawę źródłową posłużyły dzienniki, listy, wspomnienia, wczesne relacje i wywiady. Na podstawie analizy motywów i okoliczności ucieczek zostały ze sobą porównane dwa etapy: pierwszy, tuż po rozpoczęciu niemieckiej i sowieckiej okupacji Polski we wrześniu 1939 r., drugi, następujący po niemieckiej inwazji na Związek Radziecki w czerwcu 1941 r. Z porównania tego wynika, że mimo wielu różnic dominują podobieństwa dotyczące okoliczności ucieczek. W obydwu przypadkach o życiu i śmierci decydowały: czas ucieczki, geograficzna bliskość linii frontu, zasoby finansowe, czynniki rodzinne towarzyszące podejmowaniu decyzji, a także wiek oraz płeć.","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"29 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"114208221","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Recenzja: Reprezentacje Zagłady w kulturze polskiej (1939–2019). Problematyka Zagłady w sztukach wizualnych i popkulturze, t. 1–2, red. Sławomir Buryła, Dorota Krawczyńska, Jacek Leociak, Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN, 2021, 672 s.","authors":"Justyna Kowalska-Leder","doi":"10.32927/zzsim.986","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.986","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"129 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"124077121","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Recenzja: John-Paul Himka, Ukrainian Nationalists and the Holocaust: OUN and UPA’s Participation in the Destruction of Ukrainian Jewry, 1941–1944, seria „Ukrainian Voices”, t. 12, Stuttgart: ibidem, 2021, 540 s.","authors":"Anna Wylegała","doi":"10.32927/zzsim.978","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.978","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"9 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"124485170","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób Mordechaj Anielewicz, dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, był pamiętany i upamiętniany zaraz po wojnie. Autorka przeanalizowała oddolne upamiętnienia Anielewicza (teksty pisane przez osoby, które znały go osobiście) i pokazała, jakie były ich wyobrażenia o Anielewiczu w czasie, gdy powstanie w getcie nie miało jeszcze ustalonego, zinstytucjonalizowanego znaczenia społecznego i politycznego. Autorka skupiła się na powstawaniu instytucjonalnej i zbiorowej pamięci o przywódcy powstania w getcie w pierwszych latach po wojnie. Jak opowieści o nim rezonowały z powojennymi realiami politycznymi PRL? Jakie były główne schematy narracyjne, według których opisywano życie Anielewicza tuż po jego śmierci? Analiza „życia pozagrobowego” Anielewicza jest niezbędna do zrozumienia społecznego, politycznego i historycznego znaczenia zarówno jego postaci, jak i powstania w getcie warszawskim. Autorka skoncentrowała się na powojennych walkach politycznych dotyczących statusu Anielewicza i jego pozycji ideowej (stawką było „posiadanie” bohatera). Przyglądając się z bliska początkom powstawania mitu, pokazała, co Anielewicz uosabiał dla historyków, opinii publicznej i społeczności ocalałych oraz jak to znaczenie było konstruowane (i jak nim manipulowano).
{"title":"„Gdzież źródło błogosławione, z którego czerpał on swą moc…” Pamięć o Mordechaju Anielewiczu w Polsce w latach 1943–1949","authors":"Maria Ferenc","doi":"10.32927/zzsim.964","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.964","url":null,"abstract":"Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób Mordechaj Anielewicz, dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, był pamiętany i upamiętniany zaraz po wojnie. Autorka przeanalizowała oddolne upamiętnienia Anielewicza (teksty pisane przez osoby, które znały go osobiście) i pokazała, jakie były ich wyobrażenia o Anielewiczu w czasie, gdy powstanie w getcie nie miało jeszcze ustalonego, zinstytucjonalizowanego znaczenia społecznego i politycznego. \u0000Autorka skupiła się na powstawaniu instytucjonalnej i zbiorowej pamięci o przywódcy powstania w getcie w pierwszych latach po wojnie. Jak opowieści o nim rezonowały z powojennymi realiami politycznymi PRL? Jakie były główne schematy narracyjne, według których opisywano życie Anielewicza tuż po jego śmierci? Analiza „życia pozagrobowego” Anielewicza jest niezbędna do zrozumienia społecznego, politycznego i historycznego znaczenia zarówno jego postaci, jak i powstania w getcie warszawskim. Autorka skoncentrowała się na powojennych walkach politycznych dotyczących statusu Anielewicza i jego pozycji ideowej (stawką było „posiadanie” bohatera). Przyglądając się z bliska początkom powstawania mitu, pokazała, co Anielewicz uosabiał dla historyków, opinii publicznej i społeczności ocalałych oraz jak to znaczenie było konstruowane (i jak nim manipulowano).","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"140 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"115756139","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Prezentowane poniżej źródła są ściśle powiązane z artykułem Sieci przetrwania – przemytnicy z Podhala i Spisza w czasie Zagłady zamieszczonym w tym numerze pisma i z losami jego głównego bohatera Benziona Kalba w latach 1943–1945. Kalb w czasie wojny działał w sieciach przemytniczych na polsko-słowackim pograniczu. W latach 1943–1944 wykorzystał swe kontakty i szlaki do przerzutu setek ludzi przez granice między okupowaną Polską a Słowacją oraz Słowacją a Węgrami.
{"title":"„Na pamiątkę dla Pańskich synów i przyszłych pokoleń, by oddać cześć Pańskim czynom” – materiały do historii przemytnika Benziona Kalba","authors":"Karolina Panz","doi":"10.32927/zzsim.968","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.968","url":null,"abstract":"Prezentowane poniżej źródła są ściśle powiązane z artykułem Sieci przetrwania – przemytnicy z Podhala i Spisza w czasie Zagłady zamieszczonym w tym numerze pisma i z losami jego głównego bohatera Benziona Kalba w latach 1943–1945. Kalb w czasie wojny działał w sieciach przemytniczych na polsko-słowackim pograniczu. W latach 1943–1944 wykorzystał swe kontakty i szlaki do przerzutu setek ludzi przez granice między okupowaną Polską a Słowacją oraz Słowacją a Węgrami.","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"518 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"133726406","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
{"title":"Wiedza nieumiejscowiona: Jak (nie) uczyć o Zagładzie w XXI wieku? Recenzja: Wiedza (nie)umiejscowiona. Jak uczyć o Zagładzie w Polsce w XXI wieku?, wstęp i red. Katarzyna Liszka, Kraków: Universitas, 2021, 302 s.","authors":"Helena Datner","doi":"10.32927/zzsim.983","DOIUrl":"https://doi.org/10.32927/zzsim.983","url":null,"abstract":"","PeriodicalId":149698,"journal":{"name":"Zagłada Żydów. Studia i Materiały","volume":"59 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2023-03-11","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"114539784","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
京公网安备 11010802042870号
京ICP备2023020795号-1
扫码关注我们
求助内容：
应助结果提醒方式：