W artykule zaprezentowano wyniki badań prowadzonych w 2022 roku z udziałem nauczycieli wychowania przedszkolnego z województwa mazowieckiego. Ich celem było ustalenie, w jaki sposób nauczyciele wychowania przedszkolnego pracujący na co dzień z dziećmi angażują się w proces realizacji treści związanych z szeroko rozumianą ekologią. Realizując cel, postawiłam następujące pytania badawcze: czy nauczyciele wychowania przedszkolnego realizują treść ekologiczne w grupie przedszkolnej; jak często prezentują te treści; jaki rodzaj treści ekologicznych nauczyciele prezentują swoim podopiecznym; czy nauczyciel czuje się odpowiednio przygotowany do prowadzenia zajęć w przedszkolu z tematyki dotyczącej ekologii i zrównoważonego rozwoju. W artykule poza wynikami badań zawarto przegląd literatury, procedurę badawczą oraz wnioski.
{"title":"Zaangażowanie i gotowość nauczycieli wychowania przedszkolnego pracujących na Mazowszu w proces realizacji treści związanych z szeroko rozumianą ekologią","authors":"Anna Mikler-Chwastek","doi":"10.21697/fp.2022.2.11","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.11","url":null,"abstract":"W artykule zaprezentowano wyniki badań prowadzonych w 2022 roku z udziałem nauczycieli wychowania przedszkolnego z województwa mazowieckiego. Ich celem było ustalenie, w jaki sposób nauczyciele wychowania przedszkolnego pracujący na co dzień z dziećmi angażują się w proces realizacji treści związanych z szeroko rozumianą ekologią. Realizując cel, postawiłam następujące pytania badawcze: \u0000 \u0000czy nauczyciele wychowania przedszkolnego realizują treść ekologiczne w grupie przedszkolnej; \u0000jak często prezentują te treści; \u0000jaki rodzaj treści ekologicznych nauczyciele prezentują swoim podopiecznym; \u0000czy nauczyciel czuje się odpowiednio przygotowany do prowadzenia zajęć w przedszkolu z tematyki dotyczącej ekologii i zrównoważonego rozwoju. \u0000 \u0000W artykule poza wynikami badań zawarto przegląd literatury, procedurę badawczą oraz wnioski. ","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"25 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"121293094","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Artykuł zwraca uwagę na wyzwania, jakie stają przed społeczeństwami w dobie szybkich zmian społecznych, kulturowych i politycznych. Cechą charakterystyczną współczesnych społeczeństw jest ich coraz większa wielokulturowość, która zakłada akceptację różnorodności, istnienie pojedynczych kultur w sferze publicznej i prywatnej. Do życia i współdziałania w społeczeństwach wielokulturowych może przygotować edukacja międzykulturowa, która kładzie nacisk na dialog międzykulturowy. Zadaniem edukacji międzykulturowej jest zatem kształtowanie takich postaw społecznych, które pozwolą współczesnym społeczeństwom rozwijać się pokojowo i budować stabilną przyszłość. Podjęta problematyka staje się szczególnie istotna w obliczu wojny, zmian społecznych, politycznych w różnych częściach Europy, nasilającego się zjawiska emigracji itp. Problemy te w dużym stopniu dotykają Polski. Pojawia się wobec tego pytanie, jak Polska jest przygotowana do wielokulturowości? Jaki jest dyskurs naukowy w tym obszarze? Jakie propozycje kierunków rozwoju edukacji międzykulturowej?
{"title":"Edukacja międzykulturowa drogą wychowania dla przyszłości. Aktualne problemy i wyzwania w Polsce","authors":"Zbigniew Babicki, Mieczysław Dudek","doi":"10.21697/fp.2022.2.15","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.15","url":null,"abstract":"Artykuł zwraca uwagę na wyzwania, jakie stają przed społeczeństwami w dobie szybkich zmian społecznych, kulturowych i politycznych. Cechą charakterystyczną współczesnych społeczeństw jest ich coraz większa wielokulturowość, która zakłada akceptację różnorodności, istnienie pojedynczych kultur w sferze publicznej i prywatnej. Do życia i współdziałania w społeczeństwach wielokulturowych może przygotować edukacja międzykulturowa, która kładzie nacisk na dialog międzykulturowy. Zadaniem edukacji międzykulturowej jest zatem kształtowanie takich postaw społecznych, które pozwolą współczesnym społeczeństwom rozwijać się pokojowo i budować stabilną przyszłość. Podjęta problematyka staje się szczególnie istotna w obliczu wojny, zmian społecznych, politycznych w różnych częściach Europy, nasilającego się zjawiska emigracji itp. Problemy te w dużym stopniu dotykają Polski. Pojawia się wobec tego pytanie, jak Polska jest przygotowana do wielokulturowości? Jaki jest dyskurs naukowy w tym obszarze? Jakie propozycje kierunków rozwoju edukacji międzykulturowej?","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"36 2","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"114117589","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Dialogiczność nauczyciela wychowania przedszkolnego stanowi pedagogiczny obszar do namysłu dla wielu autorów zajmujących się pedagogiką dialogu czy praktycznych badań na temat współpracy oraz komunikacji. Dialog stanowi fundament należytego i twórczego etosu nauczyciela wychowania przedszkolnego. Prezentowany artykuł ukazuje owo zagadnienie na płaszczyźnie: nauczyciel–uczeń, nauczyciel–rodzic, nauczyciel–nauczyciel oraz nauczyciel–środowisko wychowawcze. Te cztery obszary, w których obecny jest proces dialogu, są gwarantem nie tylko ładu społecznego, lecz przede wszystkim godnościowego i należytego rozwoju dziecka i właściwych relacji w środowisku przedszkolnym.
{"title":"Potrzeba dialogiczności w pracy nauczyciela wychowania przedszkolnego","authors":"A. Solak","doi":"10.21697/fp.2022.2.12","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.12","url":null,"abstract":"Dialogiczność nauczyciela wychowania przedszkolnego stanowi pedagogiczny obszar do namysłu dla wielu autorów zajmujących się pedagogiką dialogu czy praktycznych badań na temat współpracy oraz komunikacji. Dialog stanowi fundament należytego i twórczego etosu nauczyciela wychowania przedszkolnego. Prezentowany artykuł ukazuje owo zagadnienie na płaszczyźnie: nauczyciel–uczeń, nauczyciel–rodzic, nauczyciel–nauczyciel oraz nauczyciel–środowisko wychowawcze. Te cztery obszary, w których obecny jest proces dialogu, są gwarantem nie tylko ładu społecznego, lecz przede wszystkim godnościowego i należytego rozwoju dziecka i właściwych relacji w środowisku przedszkolnym.","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"16 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"114631809","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Interwencyjne ośrodki preadopcyjne stały się przedmiotem eksploracji niniejszego opracowania. Celem jego jest wskazanie ich znaczenia, odniesienie się do podstaw prawnych ich organizacji oraz kompetencji, jak też egzemplifikacja istniejących placówek tego rodzaju. Interwencyjne ośrodki preadopcyjne pozostają stosunkowo mało rozpoznane w dyskursie naukowym. Artykuł ten, zgodnie z przyjętym celem, stara się wypełnić potrzebę poznania ich znaczenia i funkcjonowania, lecz także promowania, aby wiedza o tych placówkach była dostępna w społeczeństwie, aby ludzie je wspierali, powoływali do istnienia nowe instytucje, aby podmioty te mogły w jak najszerszym wymiarze otoczyć opieką dzieci z uwagi na sytuacje, w jakich się one znalazły (pozostawione bez opieki, porzucone, chore, z deficytami czy też zaburzeniami).
{"title":"Interwencyjne ośrodki preadopcyjne. Znaczenie, podstawy funkcjonowania i egzemplifikacje","authors":"B. Krajewska","doi":"10.21697/fp.2022.2.16","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.16","url":null,"abstract":"Interwencyjne ośrodki preadopcyjne stały się przedmiotem eksploracji niniejszego opracowania. Celem jego jest wskazanie ich znaczenia, odniesienie się do podstaw prawnych ich organizacji oraz kompetencji, jak też egzemplifikacja istniejących placówek tego rodzaju. Interwencyjne ośrodki preadopcyjne pozostają stosunkowo mało rozpoznane w dyskursie naukowym. Artykuł ten, zgodnie z przyjętym celem, stara się wypełnić potrzebę poznania ich znaczenia i funkcjonowania, lecz także promowania, aby wiedza o tych placówkach była dostępna w społeczeństwie, aby ludzie je wspierali, powoływali do istnienia nowe instytucje, aby podmioty te mogły w jak najszerszym wymiarze otoczyć opieką dzieci z uwagi na sytuacje, w jakich się one znalazły (pozostawione bez opieki, porzucone, chore, z deficytami czy też zaburzeniami).","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"1 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"129143524","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Prezentowany tekst zawiera krytykę funkcjonowania współczesnej polskiej szkoły. Ukazuje jej niedomagania i braki w kontekście przygotowania uczniów do realnego życia. Wskazuje też na wagę relacji nauczyciel–uczeń w kształtowaniu osobowości ucznia (ale też nauczyciela) dla pełnego rozwoju osobowego ich obu. Relacja osobowa jest bowiem, zdaniem autorki, podstawą skutecznej edukacji i zainteresowania ucznia nauką szkolną.
{"title":"Nie ma edukacji bez relacji","authors":"L. Marszałek","doi":"10.21697/fp.2022.2.21","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.21","url":null,"abstract":"Prezentowany tekst zawiera krytykę funkcjonowania współczesnej polskiej szkoły. Ukazuje jej niedomagania i braki w kontekście przygotowania uczniów do realnego życia. Wskazuje też na wagę relacji nauczyciel–uczeń w kształtowaniu osobowości ucznia (ale też nauczyciela) dla pełnego rozwoju osobowego ich obu. Relacja osobowa jest bowiem, zdaniem autorki, podstawą skutecznej edukacji i zainteresowania ucznia nauką szkolną.","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"34 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"117306787","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Przedmiotem artykułu jest pedagogiczny potencjał lasu, konieczny do wydobycia przez osoby zawodowo zajmujące się nauczaniem i wychowaniem, i równie konieczny do włączenia w praktykę zawodową leśników i edukatorów leśnych. Wszyscy wkraczamy w czas kryzysu klimatycznego z jego trudnymi do przewidzenia konsekwencjami, z bagażem nierozwiązanych spraw i poszerzonym nagle polem niewiedzy. Tworzenie nowej wiedzy, nowych kompetencji i poszukiwania nowego paradygmatu kształcenia dla pedagogiki i leśnictwa wydaje się pilnie potrzebne. Chodzi o możliwie szybkie wykształcenie w dzisiejszych pokoleniach zobowiązań wobec lasu, a nie – jak to miało miejsce dotychczas – zobowiązań lasu wobec człowieka. Potrzebne jest do tego widzenie i rozumienie czwartego wymiaru lasu, poza euklidesowymi wymiarami ilościowymi. Wymiaru, który wywołuje doznania i przeżycia w sferze estetycznej (piękno), psychosomatycznej (odprężenie, relaks), moralnej (odpowiedzialność i szacunek dla życia) oraz pobudza świadomość tożsamości z naturą. Przesunięcie akcentów z pozycji „trzymającego władzę” nad przyrodą na mniej lukratywną pozycję współgospodarza, z wiedzącego wszystko i lepiej na poszukującego wiedzy relacyjnej, z łamiącego prawa przyrody na respektującego te prawa, wymaga podjęcia interdyscyplinarnego wysiłku pedagogicznego wśród dzieci, młodzieży i dorosłych.
{"title":"Pytania o las jako medium pedagogiczne","authors":"K. Rykowski","doi":"10.21697/fp.2022.2.03","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.03","url":null,"abstract":"Przedmiotem artykułu jest pedagogiczny potencjał lasu, konieczny do wydobycia przez osoby zawodowo zajmujące się nauczaniem i wychowaniem, i równie konieczny do włączenia w praktykę zawodową leśników i edukatorów leśnych. Wszyscy wkraczamy w czas kryzysu klimatycznego z jego trudnymi do przewidzenia konsekwencjami, z bagażem nierozwiązanych spraw i poszerzonym nagle polem niewiedzy. Tworzenie nowej wiedzy, nowych kompetencji i poszukiwania nowego paradygmatu kształcenia dla pedagogiki i leśnictwa wydaje się pilnie potrzebne. Chodzi o możliwie szybkie wykształcenie w dzisiejszych pokoleniach zobowiązań wobec lasu, a nie – jak to miało miejsce dotychczas – zobowiązań lasu wobec człowieka. Potrzebne jest do tego widzenie i rozumienie czwartego wymiaru lasu, poza euklidesowymi wymiarami ilościowymi. Wymiaru, który wywołuje doznania i przeżycia w sferze estetycznej (piękno), psychosomatycznej (odprężenie, relaks), moralnej (odpowiedzialność i szacunek dla życia) oraz pobudza świadomość tożsamości z naturą. Przesunięcie akcentów z pozycji „trzymającego władzę” nad przyrodą na mniej lukratywną pozycję współgospodarza, z wiedzącego wszystko i lepiej na poszukującego wiedzy relacyjnej, z łamiącego prawa przyrody na respektującego te prawa, wymaga podjęcia interdyscyplinarnego wysiłku pedagogicznego wśród dzieci, młodzieży i dorosłych.","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"162 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"134392521","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Artykuł ma na celu uporządkowanie danych dotyczących Drugiego Zjazdu Prefektów Szkolnych Królestwa Polskiego, który miał miejsce w Warszawie w dniach od 21 do 23 sierpnia 1906 roku. W artykule przedstawiono problematykę edukacji religijnej omawianej na zjeździe, związanej z wychowaniem i kształceniem religijnym dzieci i młodzieży, w zakresie podejmowania oddziaływań wychowawczych i kształcących w ramach duszpasterstwa katechetycznego w szkole. Artykuł nakreśla koncepcję edukacji religijnej w szkołach początkowych i średnich na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego na początku XX wieku.
{"title":"Edukacja religijna w pracach Drugiego Zjazdu Prefektów Szkolnych Królestwa Polskiego","authors":"Roman Ceglarek","doi":"10.21697/fp.2022.2.22","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.22","url":null,"abstract":"Artykuł ma na celu uporządkowanie danych dotyczących Drugiego Zjazdu Prefektów Szkolnych Królestwa Polskiego, który miał miejsce w Warszawie w dniach od 21 do 23 sierpnia 1906 roku. W artykule przedstawiono problematykę edukacji religijnej omawianej na zjeździe, związanej z wychowaniem i kształceniem religijnym dzieci i młodzieży, w zakresie podejmowania oddziaływań wychowawczych i kształcących w ramach duszpasterstwa katechetycznego w szkole. Artykuł nakreśla koncepcję edukacji religijnej w szkołach początkowych i średnich na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego na początku XX wieku. \u0000 \u0000 ","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"2 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"133996743","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Celem artykułu jest dokonanie charakterystyki sytuacji dzieci z niepełnosprawnością podczas pandemii COVID-19. Na podstawie piśmiennictwa krajowego i zagranicznego opisano problemy, będące udziałem tej grupy uczniów w kontekście edukacji i rehabilitacji zdalnej, oraz możliwości ich wspierania. Analizowane problemy, w miarę zasobności literatury, starano się uchwycić z perspektywy rodziców, uczniów i nauczycieli. W zakończeniu zaproponowano istotne dla praktyki pedagogicznej zalecenia, które mogą okazać się przydatne i inspirujące podczas organizowania szeroko pojętego wspierania dzieci z niepełnosprawnością.
{"title":"Sytuacja dzieci z niepełnosprawnością w czasie edukacji i rehabilitacji zdalnej w okresie pandemii COVID-19 w świetle przeglądu doniesień badawczych","authors":"Beata Szabała","doi":"10.21697/fp.2022.2.17","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.17","url":null,"abstract":"Celem artykułu jest dokonanie charakterystyki sytuacji dzieci z niepełnosprawnością podczas pandemii COVID-19. Na podstawie piśmiennictwa krajowego i zagranicznego opisano problemy, będące udziałem tej grupy uczniów w kontekście edukacji i rehabilitacji zdalnej, oraz możliwości ich wspierania. Analizowane problemy, w miarę zasobności literatury, starano się uchwycić z perspektywy rodziców, uczniów i nauczycieli. W zakończeniu zaproponowano istotne dla praktyki pedagogicznej zalecenia, które mogą okazać się przydatne i inspirujące podczas organizowania szeroko pojętego wspierania dzieci z niepełnosprawnością.","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"11 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"123614420","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Celem artykułu jest zarysowanie kierunku w edukacji i pedagogice uwzględniającego w coraz szerszym zakresie i w sposób zintegrowany współczesne problemy i wyzwania ekologiczne, społeczne i ekonomiczne, przygotowując jednocześnie młodego człowieka do rozumienia i sprostania wyzwaniom, z jakimi mierzy się dzisiejszy świat. W artykule przywoływane są koncepcje człowieka ekologicznego i kultury ekologicznej, stworzone przez polskiego twórcę filozofii ekologicznej, Henryka Skolimowskiego. Zdaniem autora, stanowią one konstruktywne propozycje w kształtowaniu postaw zaangażowanych ekologicznie w pedagogice zrównoważonego rozwoju. Skuteczne i trwałe osiąganie celów tej koncepcji wymaga metanoi – szerokiej przemiany świadomościowej i mentalnej w kierunku postaw wrażliwych na współczesną problematykę relacji człowiek–środowisko przyrodnicze: partycypacji, empatii, umiarkowania, rewerencji i odpowiedzialności. Dotyczy to również sfery związanej z konsumpcją. Wartości te powinny stać się elementem głębokich kompetencji ekologicznych, tworzących podstawę dla ugruntowanej mentalnie kultury ekologicznej. W jej kształtowaniu kluczową rolę do odegrania ma pedagogika (w tym pedagogika lasu), a przywoływane w artykule idee i podejścia mogą być wykorzystywane w służącej temu praktyce edukacyjnej.
这篇文章的目的是概述教育和教学的一个方向，即以日益广泛和综合的方式考虑当代生态、社会和经济问题与挑战，同时培养年轻人理解和应对当今世界面临的挑战。文章引用了波兰生态哲学创始人 Henryk Skolimowski 提出的生态人和生态文化概念。作者认为，这两个概念是在可持续发展教育学中培养生态态度的建设性建议。要有效和可持续地实现这一概念的目标，就需要 "metanoia"--广泛转变意识和心态，形成对当代人类与环境关系问题敏感的态度：参与、同情、节制、敬畏和责任。这也适用于与消费有关的领域。这些价值观应成为深层次生态能力的要素，形成以思想为基础的生态文化。教学法（包括森林教学法）在其形成过程中发挥着关键作用，文章中引用的观点和方法可用于实现这一目的的教育实践中。
{"title":"(Prze)świt eko-filozofii na drodze pedagogiki lasu","authors":"M. Niedek","doi":"10.21697/fp.2022.2.06","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.06","url":null,"abstract":"Celem artykułu jest zarysowanie kierunku w edukacji i pedagogice uwzględniającego w coraz szerszym zakresie i w sposób zintegrowany współczesne problemy i wyzwania ekologiczne, społeczne i ekonomiczne, przygotowując jednocześnie młodego człowieka do rozumienia i sprostania wyzwaniom, z jakimi mierzy się dzisiejszy świat. W artykule przywoływane są koncepcje człowieka ekologicznego i kultury ekologicznej, stworzone przez polskiego twórcę filozofii ekologicznej, Henryka Skolimowskiego. Zdaniem autora, stanowią one konstruktywne propozycje w kształtowaniu postaw zaangażowanych ekologicznie w pedagogice zrównoważonego rozwoju. Skuteczne i trwałe osiąganie celów tej koncepcji wymaga metanoi – szerokiej przemiany świadomościowej i mentalnej w kierunku postaw wrażliwych na współczesną problematykę relacji człowiek–środowisko przyrodnicze: partycypacji, empatii, umiarkowania, rewerencji i odpowiedzialności. Dotyczy to również sfery związanej z konsumpcją. Wartości te powinny stać się elementem głębokich kompetencji ekologicznych, tworzących podstawę dla ugruntowanej mentalnie kultury ekologicznej. W jej kształtowaniu kluczową rolę do odegrania ma pedagogika (w tym pedagogika lasu), a przywoływane w artykule idee i podejścia mogą być wykorzystywane w służącej temu praktyce edukacyjnej.","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"48 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"127598730","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
Humanistyka i nauki społeczne długo były niewrażliwe na rośliny, nie dostrzegając ich znaczenia i wartości w naszym życiu, co bywa określane mianem ślepoty na rośliny. W związku z tym, iż subtelne życie roślin rozgrywa się poza ludzką percepcją, zwykle pozostaje ono niedostrzegalne i tym samym nieobecne w naszej świadomości. Postrzeganie roślin jako pozbawionych ruchu lokuje je na najniższych poziomach bytów. Swoją widzialność zyskują one dopiero wtedy, gdy w świecie człowieka pojawiają się jako źródło pokarmu, lek, materiał budowlany, czy dekoracja. Celem artykułu było zwrócenie uwagi na praktyki kulturowe związane z roślinami, nasze relacjami z nimi, aby dostrzec międzygatunkową zależność oraz co nie mniej istotne, konieczność rozwijania studiów nad roślinami. Wychodząc naprzeciw temu wyzwaniu, tekst ten stara się zrehabilitować długoterminową nieobecność roślin w dyskursie humanistycznym, uwalniając je od antropocentrycznej izolacji. Artykuł stanowi rozprawę o charakterze metateoretycznym i metadyscyplinarnym, i czerpie z dorobku plant studies w obrębie kulturoznawstwa, socjologii oraz filozofii. Tekst wprowadza w problematykę plant studies, próbując ustalić ich zakres i cel, ale także zwraca uwagę na wielowymiarowość nurtu plant studies, który funkcjonuje jako obszar badań humanistycznych oraz praktyka społeczna, redefiniująca rozumienie tego, co ludzkie i pozaludzkie. Artykuł postuluje budowanie relacji z roślinami w ontologii myśli słabej, z pełnym poszanowaniem niewyraźności i niejednoznaczności roślinnego życia.
{"title":"Nieobecność roślin w humanistyce. O potrzebie plant studies, symbolice drzew, lasu i ich terapeutycznych właściwościach","authors":"Magdalena Szpunar","doi":"10.21697/fp.2022.2.08","DOIUrl":"https://doi.org/10.21697/fp.2022.2.08","url":null,"abstract":"Humanistyka i nauki społeczne długo były niewrażliwe na rośliny, nie dostrzegając ich znaczenia i wartości w naszym życiu, co bywa określane mianem ślepoty na rośliny. W związku z tym, iż subtelne życie roślin rozgrywa się poza ludzką percepcją, zwykle pozostaje ono niedostrzegalne i tym samym nieobecne w naszej świadomości. Postrzeganie roślin jako pozbawionych ruchu lokuje je na najniższych poziomach bytów. Swoją widzialność zyskują one dopiero wtedy, gdy w świecie człowieka pojawiają się jako źródło pokarmu, lek, materiał budowlany, czy dekoracja. Celem artykułu było zwrócenie uwagi na praktyki kulturowe związane z roślinami, nasze relacjami z nimi, aby dostrzec międzygatunkową zależność oraz co nie mniej istotne, konieczność rozwijania studiów nad roślinami. Wychodząc naprzeciw temu wyzwaniu, tekst ten stara się zrehabilitować długoterminową nieobecność roślin w dyskursie humanistycznym, uwalniając je od antropocentrycznej izolacji. Artykuł stanowi rozprawę o charakterze metateoretycznym i metadyscyplinarnym, i czerpie z dorobku plant studies w obrębie kulturoznawstwa, socjologii oraz filozofii. Tekst wprowadza w problematykę plant studies, próbując ustalić ich zakres i cel, ale także zwraca uwagę na wielowymiarowość nurtu plant studies, który funkcjonuje jako obszar badań humanistycznych oraz praktyka społeczna, redefiniująca rozumienie tego, co ludzkie i pozaludzkie. Artykuł postuluje budowanie relacji z roślinami w ontologii myśli słabej, z pełnym poszanowaniem niewyraźności i niejednoznaczności roślinnego życia.","PeriodicalId":189876,"journal":{"name":"Forum Pedagogiczne","volume":"3 1","pages":"0"},"PeriodicalIF":0.0,"publicationDate":"2022-12-31","publicationTypes":"Journal Article","fieldsOfStudy":null,"isOpenAccess":false,"openAccessPdf":"","citationCount":null,"resultStr":null,"platform":"Semanticscholar","paperid":"115453965","PeriodicalName":null,"FirstCategoryId":null,"ListUrlMain":null,"RegionNum":0,"RegionCategory":"","ArticlePicture":[],"TitleCN":null,"AbstractTextCN":null,"PMCID":"","EPubDate":null,"PubModel":null,"JCR":null,"JCRName":null,"Score":null,"Total":0}
京公网安备 11010802042870号
京ICP备2023020795号-1
扫码关注我们
求助内容：
应助结果提醒方式：